Stervenskunst

Als je ernstig ziek bent en weet niet meer beter te worden dan kunnen allerlei levensvragen en emoties je overvallen. Van ontkenning: ‘Dit gebeurt niet bij mij’, tot woede: ‘Waarom ik?’, tot onderhandelen: ‘Ik beloof een beter mens te worden als ik beter word’, tot verdriet en depressie: ‘Ik geef het op’, tot aanvaarding: ‘Ik aanvaard de realiteit van mijn naderende dood’, waardoor je jouw leven kunt loslaten.

Niet ieder mens is hetzelfde of doorloopt het proces in rechtlijnige opeenvolgende fasen. Het stervensproces lijkt eerder op een doolhof. Op allerlei manieren doorkruis je het doolhof van verdriet. Je weet de weg niet. De uitgang is moeilijk te vinden en vaak kom je terug op plaatsen waar je al eerder bent geweest.

Middels het Ars Moriendi Model* ook wel stervenskunst genoemd, kan ik je bij de hand nemen en je begeleiden op dit laatste stukje van je levenspad. Dat betekent dat ik er voor jou en je naasten wil zijn. Dat vraagt erom stil te worden waardoor er ruimte ontstaat om aanwezig te zijn bij alle vragen en emoties die zich in dit proces aandienen. Het model is als een diamant met verschillende spanningsvelden. De verschillende spanningsvelden roepen verschillende vragen op.

Het spanningsveld tussen ik- de ander. Het gaat hier om vragen rondom zelfbeschikking, autonomie en de rol die anderen daarin spelen. Is je leven af? Neem je afscheid van het leven op de manier die bij je past? Hoe wil je herinnerd worden?

De spanning tussen doen- laten. Het gaat hier om de controle van pijn en lijden. Wat wil je dat er nog wordt gedaan? Wat wil je dat er moet worden gelaten? Hoe ga je om met de pijn?

De spanning tussen vasthouden- loslaten. Waar hou jij je nog aan vast? Wie of wat geeft je nog kracht? Wat kun je moeilijk loslaten? Wat of wie is essentieel?

De spanning tussen vergeven- vergeten. Als je terugkijkt op je leven hoe is de balans dan? Zijn er nog dingen die rechtgezet of vergeven moeten worden? Deze vragen zijn ook belangrijk voor het rouwproces van de nabestaanden.

De spanning tussen geloven- weten. Denk je wel eens na over het einde? Heb je steun aan een levensbeschouwing of geloof? Wat betekent de dood voor je? Kun je leven met vragen waarop geen antwoord is?

Over al deze vragen kunnen we in gesprek gaan of op andere bij jou passende creatieve wijze aan de slag gaan. 

*van Carlo Leget